مقــــالات


koleyni3.2

گذری بر زندگی و آثار شیخ کُلینی (ره)



حجت الاسلام حسین انصاری  سید ابوالقاسم آقایی میبدی       ابن اثیر از علمای بزرگ اهل سُنت به روایتی از پیامبر(ص) مبنی بر «ظهور یک شخصیت ممتاز دینی در هر صد سال» اشاره می کند و می گوید: «محمد بن یعقوب کُلینی » رأس بزرگان در قرن سوّم هجری است. نوزدهم اردیبهشت ماه سالروز بزرگداشت شیخ کلینی …


ادامه مطلب... | تاریخ نگارش : ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۲ | یک نظر
peyambar

از پیامبر رحمت تا پیامبر شمشیر



 اشاره: این مقاله بخشی از نوشتاری بلند است که در نشریه وزین، اجتماعی و ادبی «سایه بان» (فروردین سال ۹۲-ش ۷۵) به چاپ رسیده است. تا کنون انتقادها و ابهام ها و هم چنین تقدیر هایی از آن به نویسنده رسیده است. آرزومندم که در قالب مقاله ای مبسوط تر یا در گفتگویی با همین …


ادامه مطلب... | تاریخ نگارش : ۱۶ فروردین ۱۳۹۲ | ۶ نظر
sahele khorshid

گام هایی بر ساحل خورشید (۱)



این مقاله، بخش اول از نوشتاری است در بررسی مضامین شعر استاد علامه محمد رضا حکیمی با عنوان «ساحل خورشید» که در نیمۀ دوم سال 1390 برای اولین بار به چاپ رسید و در نمایشگاه کتاب امسال عرضه گردید. این بخش را از آن رو که به مضمون توحید و عدل در شعر استاد حکیمی پرداخته و با نام و راه امام علی(ع) آمیخته است در شامِ زاد روز آن بزرگ مرد، هدیۀ دوستان فرهیخته و عدالت اندیش می کنم.
مضمون شعرها همیشه آینۀ نمایش احساسات و باورهای شاعران است. تفکر یک شاعر خوب، یا -درست تر بنویسیم- شعر یک متفکر شاعر، مانند خونی است که در رگ تاک جریان دارد؛ در واژه واژۀ شعر می چرخد و شور و نشاط و سرزندگی می آفریند. بر این پایه، پرداختن به مضامین شعری در شناسایی جایگاه شاعران اهمیت دیگری دارد. باید ابتدا در شعر، مضمون های بنیادین، نو و بدیع را جستجو کرد و سخنان راه گشا را سراغ گرفت و تنها مسحور زیبایی و آرایه های لفظی نگشت. بی شک، زبان شعر در دیوان شمس..


ادامه مطلب... | تاریخ نگارش : ۱۵ خرداد ۱۳۹۱ | ۶ نظر
afarinesh

بررسی یک پرسش در بارۀ جبر آفرینش



آیا چنین پرسشی درست است که چرا انسان در به دنیا آمدن خود اختیار ندارد؟ یا این که چرا انسان در آمدن به دنیا و هستی یافتنش مجبور است؟ این ها پرسش هایی روز مره شده اند. بسیاری از جوانان چنین سؤالاتی دارند. هم چنان که یکی از همکاران پژوهشی ما خواهر ح.ز در همین باره از ما پرسیده اند.
برخورد های متفاوتی با این پرسش ها می شود. از نگاه سنتی این نگرش ها به دور از خداشناسی طبیعی و سنتی به حساب می آید. بیشتر نوعی چون وچرا در کار آفرینش و خداوندی خدا به شمار می رود. در نگاه دین داران متجدد و تا حدودی فلسفی مزاج، تحسین بر انگیز خوانده می شود. اما این گروه نیز از مشکلی به شدت رنجورند…


ادامه مطلب... | تاریخ نگارش : ۲۴ فروردین ۱۳۹۱ | ۱۲ نظر
sadoogh_02[1]

نقش و جایگاه شیخ صدوق (ره) در فرهنگ تشیع



آثار شیخ تنها گزارش و روایت حدیث نیست بلکه هر جا که لازم دیده، به شرح حدیث پرداخته و یا در بحث فقهی و اجتهادی وارد شده است. این نظرها و دیدگاه‌ها بیشتر در متن کتاب‌ها پراکنده است. پژوهشگران حدیث و فقیهان مستقیم و غیر مستقیم با آرای وی درگیر هستند و باید به آنها توجه داشته باشند.
از ویژگی‌های آثار شیخ، توجه فراوان او به معانی متن است. مجموع آثار به جا مانده و گزارش شده‌ی شیخ صدوق، برای همگان چشمگیر و تحسین برانگیز بوده است. برخی شمار تألیفاتش را 300 عنوان نوشته‌اند.هیچ شکی در این نیست که آثار شیخ به ترویج مذهب اثنا عشری انجامیده و در گسترش حدیث و فقه و کلام شیعه نقش بسزایی دارد. کاری که اکنون قابل انکار نمی‌تواند باشد. اما اینها چیزی جز کشف انگیزه اصلی شیخ از تألیف‌های گوناگون است . آیا مؤلف در پیدایش آثار خود ، تنها همین هدف کلی را نشانه رفته بوده است؟ فقط به ترویج و نشر می‌اندیشیده است؟ یا آنکه به گونه‌ای جزیی‌تر و نازک بینانه – بلکه واقع بینانه‌تر در پی دست یافتن به اهدافی بوده است که نشر و ترویج فرهنگ شیعه نیز در پوشش همان هدف قرار می‌گیرد؟ و بخشی از آن هدف بزرگ را شکل می‌دهد ؟


ادامه مطلب... | تاریخ نگارش : ۱ فروردین ۱۳۹۱ | یک نظر
ashora

زینب (س)، بانوی خردمند بنی هاشم و قهرمان کربلا



زینب در کنار پدر (علی ع) و مادرش (فاطمه س) شاهد حوادث تلخ و تصمیم گیری های سخت بوده است. دوران انزوا و سکوت را درک کرده و راه های پایداری و مدارا را به خوبی آموخته است. تجربه های وی در عصر حکومت امام علی(ع) به اندوخته های خردمندانه اش شکلی قاعده مند می دهد. در این ایام او به تربیت زنان و هدایت آنان می پردازد. در کوفه نشست هایی در تفسیر قرآن برپا می کند. نقش او در تقویت بنیان های اجتماعی بسیار بر جسته تر می شود. پس از فاطمة زهراء(س) وجود او نقطة عطفی در تاریخ اسلام به شمار می رود. زندگی، تلاش، سخنان و مبارزات او را معیار کاملی برای سنجش جایگاه مطلوب زن در جامعة اسلامی می توان دانست.


ادامه مطلب... | تاریخ نگارش : ۱ فروردین ۱۳۹۱ | یک نظر
001x

بازشناسی پیامبر(ص) در سایه سخن امام صادق(ع)



ضرورت بازشناسی تازه‌ی پیامبر(ص) به دو مسئله اصلی پیوند دارد. یکی این‌که نگاه سنت دینی، به ویژه قرآنی، ما را به الگوگیری از پیامبر(ص) و زندگی و منش او فرا خوانده است و شناخت الگویی از شخصیت پیامبر(ص) را وظیفه‌ی مؤمنان، خداباوران و آخرت شناسان می‌داند. مسئله دوم گستردگی و عظمت شخصیت پیامبر(ص) است.
به تعبیر مایکل هارت، “محمد(ص) برترین نفر در تاریخ بشریت بوده که بیشترین و بزرگ‌ترین تأثیر را در جامعه‌های انسانی معاصر خود و پس از خود برجای گذاشته است که هنوز نیز قدرتمندانه دنباله دارد و روز به روز بر دامنه‌ی آن می‌افزاید”. انسان‌های بزرگ مانند اقیانوس‌اند. هر تاریخ که به اکتشاف در آن‌ها پرداخته شود، پرده‌هایی تازه و رمزهایی ناگفته از آن‌ها خودنمایی می‌کند و…


ادامه مطلب... | تاریخ نگارش : ۲۹ اسفند ۱۳۹۰ | هیچ نظری